Zawody przyszłości
Pisanie o przyszłości jest bezpieczne, bo zawsze można prawie bezkarnie przestrzelić prognozę i się pomylić. Spróbujmy zatem zobaczyć, co może czekać nas w perspektywie najbliższych lat w kontekście zmian na rynku pracy. Czy już się martwić? A może zacząć szykować się na nową rzeczywistość?

Jak twierdzi spora część świata nauki i biznesu – jesteśmy w przededniu kolejnej rewolucji, tym razem prowadzącej nas w świat automatyzacji, sztucznej inteligencji, robotyzacji i pełnego zanurzenia w internecie. To rodzić będzie zasadnicze zmiany prawa, stosunków społecznych i sposobów pracy. Które czynniki są kluczowe? Choćby Sytuacja międzynarodowa na świecie: konflikty zbrojne i handlowe. Ważna będzie też polityka państwa, stawiająca na konkretne kierunki strategiczne: renesans przemysłu, rozwój średnich miast, produkcja rolna, wspieranie poszczególnych branż. Te kierunki określone są chociażby w Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju, kluczowym projekcie premiera Mateusza Morawieckiego. Nie mniej ważną rolę odegrają procesy społeczne i demograficzne, co w polskich realiach oznacza zmniejszenie się liczby ludności.

Co wynika z tej układanki

Wnioski, jakie można wyciągnąć wskazują, że przyszłość należy do osób znających języki obce, zwłaszcza te popularne w Azji czy w Afryce. Ci ludzie mogą liczyć na pracę w firmach, które będą tam coraz bardziej aktywne biznesowo. Szeroko rozumiany rynek usług dla osób starszych, a także tych wymagających opieki, ma dobre perspektywy: do Polski już niedługo może wkroczyć zjawisko tzw. srebrnej ekonomii, rozpoznane dotychczas w bogatych krajach Europy czy w Japonii. Liczba osób w wieku emerytalnym będzie tak duża, że staną się jedną z najważniejszych grup konsumenckich.

1

Globalne tendencje

Portal www.hrpolska.pl omówił niedawno szczegółowo raport „Future of Skills. Employment in 2030” (przygotowany przez fundację Nesta, grupę edukacyjną Pearson oraz eksperta z Oxford Martin School). Wymienia się w nim cztery główne kategorie umiejętności, które będą niezbędne w pracy. Są nimi: kompetencje interpersonalne, społeczne, systemowe oraz poznawcze. Inne kluczowe, ważne umiejętności według autorów to: aktywna nauka i słuchanie, jasne komunikowanie się, monitorowanie i ocena wyników, szybkie reagowanie, zarządzanie czasem, finansami i ludźmi, negocjowanie i perswazja

Nauki ścisłe, przyrodnicze i medyczne, języki obce oraz co ciekawe edukacja to według prognoz branże z dobrymi perspektywami na rynku pracy. Autor artykułu wymienia także szeroko rozumianą komunikację medialną i marketingową, ekonomię i rachunkowość, bezpieczeństwo, programowanie i konstrukcję urządzeń i maszyn.

Z kolei analiza opracowana przez firmę Fortinet i Gartner, którą szczegółowo omawia portal businessinsider.com.pl w tekście „Zawody przyszłości, rozwój technologii a rynek pracy”, akcentuje fakt, że rozwój technologii przyniesie nieznane nam dziś zawody. Kto 15 lat temu słyszał o redaktorze mediów społecznościowych czy coachu? Dziś zupełnie nas to nie dziwi. Tak samo w przyszłości, gdy usłyszymy od naszych dzieci czy młodszego rodzeństwa, że pracują jako szkoleniowcy robotów czy kontrolerzy ruchu powietrznego dronów, to pewnie bardzo się nie zdziwimy. Są tacy, którzy twierdzą, że nawet 70 proc. dzisiejszych przedszkolaków będzie pracowało w zawodach, których nazw jeszcze nie znamy.

70 proc. dzisiejszych przedszkolaków będzie pracowało w zawodach, których nazw jeszcze nie znamy.

Człowiek i robot

Warto przytoczyć jeden z raportów Białego Domu z 2016 roku. Jego autorzy zakładają, że najszybciej miejsca pracy znikną w rolnictwie i szeroko rozumianym drogownictwie oraz w sektorze telekomunikacyjnym i bankowym. Cytowano byłego szefa grupy CITIBANK, największej struktury bankowej świata, który uważa, że około 30 proc. miejsc pracy w sektorze bankowym może zniknąć w ciągu najbliższych pięciu lat. Chodzi o całe zaplecze administracyjne czy księgowych. Pracujący tam ludzie wykonują czynności, które sztuczna inteligencja jest w stanie szybko i skutecznie zastąpić.

To, co istotne, to fakt, że w rozwoju sztucznej inteligencji i automatyzacji kluczowy jest czynnik ludzki. To człowiek wymyśla i tworzy, nadzoruje i kontroluje maszyny. Miejsc pracy dla ludzi to potrafiących z pewnością nie zabraknie. Jak i dla tych, którzy biegli będą w dziedzinie cyberbezpieczeństwa. Jolanta Malak, regionalna dyrektor sprzedaży Fortinet w Polsce, twierdzi, że „w ciągu najbliższych kilku lat w skali globalnej powstanie w tym obszarze kolejnych pięć lub sześć milionów nowych miejsc pracy” (źródło: businessinsider.com.pl)

Uczeni z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Yale są zdania, że roboty nie zastąpią ludzi tam, gdzie konieczne są umiejętności menedżerskie. Ich zdaniem roboty nie będą potrafiły podejmować strategicznych decyzji, budować relacji czy wymyślać nowych rozwiązań. To zrobi tylko człowiek. Generalnie powodów do zmartwień nie powinni mieć ci, którzy dochody opierać będą na działalności, gdzie potrzebna jest kreatywność – mowa o fotografach, marketingowcach, redaktorach internetowych, grafikach, projektantach, reżyserach, ale także, paradoksalnie, o rzemieślnikach. Ci ostatni w pewnych niszach przeżywają swoisty renesans.

Pewna jest… niepewność

Ciekawe dane przynosi także raport „Workforce of the future: The competing forces shaping 2030”, opracowany na podstawie projektu badawczego PwC oraz Instytutu Nauk Ścisłych i Cywilizacji im. Jamesa Martina przy Saïd Business School w Oksfordzie (na bazie odpowiedzi uzyskanych od 10 000 respondentów z Chin, Indii, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych). Otóż 86 proc. respondentów uważa, że nowe technologie i automatyzacja nie zastąpią kompetencji ludzkich. Aż 73 proc. badanych optymistycznie postrzega rynek pracy przyszłości, ale 37 proc. respondentów obawia się jednak automatyzacji pracy.

86 proc. respondentów uważa, że nowe technologie i automatyzacja nie zastąpią kompetencji ludzkich.

Jeżeli zestawimy te informacje z danymi, które zebrano w badaniach przeprowadzonych w ostatnich latach na studentach w ramach programu „Start na rynku pracy”, to mamy do czynienia z zasadniczym rozminięciem się oczekiwań młodych ludzi, a czekającą na nich przyszłą rzeczywistością. 75 proc. studentów wiąże pracę ze swoim kierunkiem studiów mówi w rozmowie z „Konceptem” Karol Leszczyński, wieloletni kierownik programu.Aż 30 proc. z nich zakłada, że pracować będzie w dużej firmie, a 22 proc. jeszcze nie ma na ten temat wyobrażenia. Paradoksalnie, być może bliżsi prawdy są ci ostatni.

2

„Koncept”: – Jakie profesje mogą zniknąć, a jakie pojawić się na polskim rynku pracy w pięcioletniej i dwudziestoletniej perspektywie?

Bardzo trudno odpowiedzieć, jakie zawody znikną, a jakie się pojawią. Przed powstaniem Facebooka nikt nie przypuszczał, że pojawią się eksperci od kampanii w mediach społecznościowych. Podobnie będzie z zawodami, które powstaną za 10, 20 lat jako odpowiedź na postęp technologiczny. Pewne jest to, że będziemy używać języków, także programowania, do komunikacji, więc kompetencje językowe będą potrzebne. Podobnie będzie z umiejętnościami miękkimi związanymi z pracą w grupie, zarządzanie grupą, umiejętności przywódcze czy wystąpienia publiczne.

Obszarem kompetencyjnym, który systematycznie będzie zyskiwać na znaczeniu, są umiejętności techniczne, grupa STEM Science, Technology, Engenigeeng, Maths. Obserwuje się wzrost znaczenia umiejętności związanych ze sztuką. Eksperci twierdzą, że połączenie kompetencji technicznych i artystycznych STEAM to przyszłość. Dzięki temu możliwe jest spojrzenie na wyzwania związane z wdrażaniem technologii w inny, kreatywny sposób.

Trzecim obszarem są kompetencje związane z transformacją cyfrową i rosnącą rolą sztucznej inteligencji, robotyzacją czy automatyzacją. Dlatego też ważne będą umiejętności związane z logiką, metodami wnioskowania czy algorytmiką, które są i będą coraz częściej wykorzystywane do optymalizowania procesów i zastępowania powtarzających się czynności.

Nadal istotne także będą umiejętności związane z zaspokajaniem codziennych, ale zindywidualizowanych potrzeb ludzi. Dlatego zawody rzemieślnicze, za którymi kryje się mistrzostwo, będą nadal istotne. Tylko te czynności i profesje, które są powtarzalne, znikną.

Zaufali nam

© 2018 Koncept All rights reserved. Made by ORDER GROUP