Miniaturowe państwo z najstarszą konstytucją
Laureat konkursu dziennikarsko-fotograficznego z Konceptem

Jesteś pewny, że pierwszą konstytucją w Europie była Konstytucja 3 Maja? Otóż mieszkańcy rejonu solecznickiego na Litwie twierdzą, że właśnie na ich terenie powstała pierwsza ustawa zasadnicza.

1

4 kwietnia 1791 roku, jeszcze przed uchwaleniem Konstytucji 3 Maja, Sejm Rzeczypospolitej zatwierdził Rzeczpospolitą Pawłowską oraz uchwalił jej konstytucję. Co to za Republika Pawłowska?

W 1767 roku ks. kan. wileński Paweł Ksawery Brzostowski nabył obejmującą ponad 3 tys. ha majętność Merecz i nazwał ją Pawłowem. Najwięcej hałasu w Europie narobiła wydana w 1769 roku „Ustawa organizująca życie w dobrach pawłowskich na zasadzie samorządu”. Brzostowski zniósł w swych posiadłościach pańszczyznę, ziemię rozparcelował między chłopów. Reformy włościańskie Brzostowskiego spotkały się z krytyką posiadaczy ziemskich. Tym niemniej mini państwo rozwijało się, a jej mieszkańcy zaczęli bogacić się i żyć w dostatku. Rzeczpospolita Pawłowska posiadała własną konstytucję, herb, pieniądze, parlament, skarb, kasę samopomocy.

2

Rzeczpospolita Pawłowska budziła zainteresowanie i uznanie oświeconych magnatów, a także króla Stanisława Augusta, który w liście do Brzostowskiego pisał: „Prawdziwie znam cenę oświadczonego przywiązania do osoby mojej przez Wmć Pana i szczęśliwych pod rządem jego włościanów Pawłowskich: Niech wam to Bóg nagradza, a mnie niech raczy dadź sposobność z czasem uszczęśliwić tak cały kraj, jak Wmć Pan swoich poddanych. Z Warszawy dnia 30 8bra 1775. Stanisław August Król”.

3

W 1794 roku milicja pawłowska brała czynny udział w Powstaniu Kościuszkowskim, dzielnie walczyła z regularnymi wojskami carskimi. Losy jednak były przesądzone...
Bojąc się prześladowań ze strony władz carskich Brzostowski sprzedał majątek i wyjechał za granicę. Po tym, gdy do rolników pawłowskich ta wiadomość doszła, przysłali mu złotą obrączkę z napisem: „Włościanie w Pawłowie Przyjacielowi Ludzkości”.

Dziś w miejscu sławnej Republiki Pawłowskiej możemy oglądać ruiny zabudowań dworskich. 3 maja br. odbyła się tu uroczystość poświęcona uchwaleniu Konstytucji 3 Maja pt. „Wolność i ustawa”. Pamięć o miniaturowym państwie jest żywa, a historia Republiki Pawłowskiej będzie wieczną chlubą mieszkańców Wileńszczyzny.

Zaufali nam

© 2018 Koncept All rights reserved. Made by ORDER GROUP